Slava Sobetski

Mimo złagodzenia sankcji USA wobec rosyjskiej ropy i wzrostu cen krajowych gatunków do poziomu 70-80$ za baryłkę, rubel przyspieszył spadek względem kluczowych walut światowych. W piątek kurs juana na Giełdzie Moskiewskiej wzrósł do 11,69 rubla (najwyższy poziom od września), dolar na rynku pozagiełdowym drożał do 80,66 rubla, a euro do 92,47 rubla. Od początku marca rubel stracił prawie 5% wobec juana i około 4% wobec dolara, zamykając się na minusie czwarty tydzień z rzędu. Głównym czynnikiem osłabienia była rezygnacja ze sprzedaży walut z Narodowego Funduszu Dobrobytu (NWF) w celu pokrycia deficytu budżetowego. Wstrzymanie interwencji walutowych i stan NWF Ministerstwo Finansów od 6 marca wstrzymało sprzedaż walut, która w ostatnich miesiącach była rekordowa i sięgała około 2 mld$ miesięcznie. Według szacunków VTB, decyzja ta może osłabić rubla o kolejne 10% w stosunku do juana. Działanie to ma na celu zachowanie pozostałości NWF, którego płynne aktywa od początku konfliktu zbrojnego skurczyły się 2,5-krotnie, a rezerwy walutowe spadły do najniższego poziomu od 2008 roku. Podsumowanie analityczne: Wstrzymanie interwencji w celu ratowania rezerw NWF pozbawia rubla wsparcia, czyniąc go zakładnikiem deficytu budżetowego. W 2026 roku nieuchronnie wywoła to spiralę inflacyjną i dalszą dewaluację, niezależnie od poziomu cen ropy.

Łączna strata rosyjskich organizacji w 2025 roku wzrosła o 7,5%, osiągając krytyczny poziom 8,9 bln rubli. Według danych Rosstatu przytoczonych przez Wiedomosti, łączna liczba stratnych firm wyniosła 17 200 (czyli 27,1% rynku). Na tym tle zysk netto sektora rentownego spadł o 1,3% do poziomu 35,9 bln rubli, co doprowadziło do spadku ogólnego salda wynikowego całej gospodarki o 3,9% — do 27 bln rubli. Degradacja wskaźników finansowych w poszczególnych branżach Największy spadek zysków odnotowano w sektorach strategicznych: produkcja pojazdów silnikowych spadła o 79,7%, transport towarowy o 77,4%, a wydobycie ropy i gazu o 63,9%. W szeregu branż udział stratnych przedsiębiorstw przekroczył krytyczny próg 50%. Liderami deficytu stały się górnictwo węgla (66,1% stratnych firm), sektor komunalny (63,8%) oraz wydobycie węglowodorów (50,9%), co wskazuje na systemowy kryzys rentowności. Wnioski analityczne i konsekwencje Dynamika ta określana jest jako Усиление давления (Wzmocnienie presji) na bazę zasobową państwa. Gwałtowny spadek zysków w sektorze wydobywczym i motoryzacyjnym świadczy o nieefektywności substytucji importu oraz rosnących kosztach logistyki i obsługi ryzyk sankcyjnych. W 2026 roku doprowadzi to nieuchronnie do zmniejszenia wpływów podatkowych do budżetu i spadku aktywności inwestycyjnej prywatnego biznesu, co podważa długoterminowy zasób systemu.

W 2025 roku wolumen inwestycji w środki trwałe skurczył się o 2,3%, co stanowi najgłębszy spadek od 2015 roku. Dane Rosstatu i Centrum Rozwoju Wyższej Szkoły Ekonomii (HSE) odnotowują negatywną dynamikę, która nasilała się przez cały okres sprawozdawczy: od wzrostu o 6.5% w pierwszym kwartale do spadku o 5.3% w czwartym. Obecny regres przewyższył nawet wskaźniki z pandemicznego roku 2020, kiedy spadek wyniósł zaledwie 0,1%, co wskazuje na wyczerpanie wewnętrznych zasobów wzrostu. Polaryzacja sektorowa i zamrażanie projektów Według ankiety RSPP, około 15% firm całkowicie zamroziło programy inwestycyjne, a ponad 60% znacząco lub nieznacznie je ograniczyło. Główne uderzenie spadło na branże o wysokiej wrażliwości na kluczową stopę procentową — budownictwo i transport, a także sektory wydobywcze (przemysł węglowy oraz naftowo-gazowy). Pozytywną dynamikę utrzymały jedynie segmenty zorientowane na kompleks wojskowo-przemysłowy i farmację, co potwierdza przechylenie gospodarki w stronę państwowych zamówień obronnych. Wnioski analityczne i konsekwencje Sytuacja ta jest klasyfikowana jako (Wzmocnienie presji) na potencjał gospodarczy kraju. Oczekiwana przez Ministerstwo Rozwoju Gospodarczego bliska zeru dynamika w ujęciu nominalnym w 2026 roku faktycznie oznacza kontynuację realnego regresu inwestycyjnego z powodu wysokiej inflacji. Stagnacja nakładów na środki trwałe w sektorach cywilnych doprowadzi do degradacji technologicznej i obniżenia konkurencyjności, podważając długoterminową stabilność systemu i ograniczając możliwości realnej substytucji importu.

W lutym deweloperzy sprzedali zaledwie 1,6 mln mkw. mieszkań, co oznacza spadek o 1,5 raza w porównaniu ze styczniem. Dane „Dom.RF” potwierdzają gwałtowne schłodzenie: przychody deweloperów spadły o 34% do poziomu 333 mld rubli. W ujęciu rocznym spadek jest mniej wyraźny — 13% pod względem powierzchni i 11% w ujęciu pieniężnym — jednak trend długotrwałej stagnacji staje się oczywisty przy wysokich stopach procentowych. Reakcja rynku na zaostrzenie kredytów rodzinnych Głównym czynnikiem spadku była zmiana warunków udzielania kredytów w ramach najpopularniejszego programu dotowanego. W rezultacie wartość udzielonych kredytów hipotecznych w lutym spadła o 40% w porównaniu z poprzednim miesiącem, osiągając poziom 285 mld rubli. Ograniczenie płynności bezpośrednio wpłynęło na tempo sprzedaży, zmuszając deweloperów do rewizji strategii marketingowych w warunkach deficytu popytu. Wnioski analityczne i konsekwencje Bieżąca dynamika świadczy o przejściu branży budowlanej w fazę adaptacji do warunków rynkowych bez wsparcia państwa na dużą skalę. Zmniejszenie dopływu środków na konta powiernicze (escrow) może doprowadzić do wzrostu kosztów finansowania projektów i zamrożenia części nowych inwestycji w 2026 roku. W dłuższej perspektywie ograniczy to podaż, co powstrzyma spadek cen mieszkań mimo spadku siły nabywczej ludności.