Rosyjski biznes zamraża inwestycje — wynika z ankiety przeprowadzonej przez Bank Centralny Rosji wśród 11,5 tys. przedsiębiorstw. Saldo odpowiedzi na pytanie o zmianę aktywności inwestycyjnej firmy w ciągu kwartału wyniosło -4,8 punktu. Jest to najniższy poziom od drugiego kwartału 2020 roku, kiedy obowiązywały blokady związane z pandemią COVID-19. Z danych Banku Centralnego wynika, że ostatni raz ujemny wynik odnotowano w pierwszym kwartale 2022 roku.
Kluczowe wskaźniki monitoringu Banku Centralnego:
- Sytuacja bieżąca: Saldo aktywności inwestycyjnej spadło do poziomu „pandemicznego dna”.
- Gasnący optymizm: Zazwyczaj złe oceny bieżącej sytuacji są rekompensowane nadziejami na lepszą przyszłość, jednak z dawnego optymizmu przedsiębiorców prawie nic nie zostało.
- Prognoza Banku Centralnego: Oczekiwania na drugi kwartał 2026 roku zakładają najbardziej powściągliwy wzrost inwestycji od czwartego kwartału 2019 roku (z wyjątkiem szokowych okresów z początku 2020 i 2022 roku). Regulator oficjalnie stwierdza spadek aktywności inwestycyjnej w większości sektorów gospodarki.
Firmy nie tylko korygują budżety, ale faktycznie przygotowują się do stagnacji, nie widząc przesłanek dla rentowności nowych nakładów w obecnych warunkach makroekonomicznych.
Podsumowanie analityczne: Spadek aktywności inwestycyjnej do poziomu z czasów pandemii to niepokojący sygnał świadczący o wyczerpaniu zasobów „wzrostu adaptacyjnego”, który obserwowano w ostatnich latach. Główną barierą dla biznesu pozostaje ekstremalnie wysoka kluczowa stopa procentowa, czyniąca kredytowanie rozwoju praktycznie nieosiągalnym, oraz ogólna niepewność, uniemożliwiająca planowanie projektów z horyzontem dłuższym niż kilka miesięcy.
Fakt, że biznes utracił tradycyjny optymizm co do przyszłych okresów, oznacza przejście do strategii przetrwania. Przerwa inwestycyjna w dłuższej perspektywie nieuchronnie doprowadzi do degradacji technologicznej i niedoboru mocy produkcyjnych. Jeśli wcześniej gospodarka opierała się na zamówieniach państwowych i substytucji importu „pierwszej fali”, to obecnie sektor prywatny wykazuje niechęć do ryzykowności własnych środków. Tworzy to ryzyko powstania „dołka inwestycyjnego”, z którego niezwykle trudno będzie wyjść nawet przy późniejszym złagodzeniu polityki Banku Centralnego, gdyż zaufanie przedsiębiorców do stabilności warunków rynkowych zostało podważone.