Slava Sobetski

Paliwowe „przydziały”: Rosja powraca do „gosplanu” w produkcji benzyny z powodu ataków na rafinerie

przez

Rosyjskie władze, reagując na krytyczną sytuację w sektorze naftowym, de facto reanimują sowieckie praktyki planowania gospodarczego. Ministerstwo Energii zacznie narzucać firmom naftowym obowiązkowe limity produkcji, wysyłki na rynek wewnętrzny oraz eksportu. Decyzja ta zapadła po tym, jak ataki dronów wyłączyły w ubiegłym roku 20% mocy przerobowych rafinerii, a w ostatnim miesiącu doprowadziły do zatrzymania pięciu kluczowych zakładów. Główne założenia nowego systemu: Giganci unieruchomieni na początku 2026 r.: Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Powrót do elementów gospodarki planowej w sektorze naftowym to dowód na to, że mechanizmy rynkowe przestały wystarczać w obliczu wojny technologicznej. Gdy uderzenia w instalacje paraliżują dostawy, państwo musi przejąć rolę dystrybutora strat. W 2025 roku ceny paliw w Rosji wzrosły o 12,7%, co niemal dwukrotnie przekroczyło oficjalną inflację (5,6%). Nowy system zmusza koncerny naftowe do dotowania rynku wewnętrznego kosztem zysków eksportowych, które i tak są zagrożone przez uszkodzenia terminali (np. LPDS „Samara”). W dłuższej perspektywie doprowadzi to do degradacji technicznej ocalałych rafinerii z powodu braku środków na kosztowne naprawy, a w krótkiej – zmieni benzynę z towaru rynkowego w surowiec reglamentowany przez państwo.

Parasol nuklearny nad Polską: Warszawa i Paryż przygotowują wspólne ćwiczenia

przez

Premier Polski Donald Tusk i prezydent Francji Emmanuel Macron podczas spotkania w Gdańsku potwierdzili plany pogłębienia współpracy w zakresie odstraszania nuklearnego. Jak donosi Politico, strony omawiają możliwość przeprowadzenia wspólnych ćwiczeń na terytorium Polski z udziałem francuskich nosicieli broni jądrowej – myśliwców Rafale. Kluczowe szczegóły nowej strategii: „Żyjemy w świecie, w którym potrzebujemy środków odstraszania nuklearnego” – podsumował Donald Tusk, podkreślając wymuszony charakter tych działań. Co istotne, na tle globalnego wzmacniania środków bezpieczeństwa, drony i bezzałogowce są kupowane nawet przez placówki skrajnie odległe od sfery obronnej. Zakupy dronów prowadzą m.in. Moskiewska Akademia Choreografii oraz przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach edukacyjnych sterowanie dronami jest teraz pozycjonowane jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Zapowiedź nuklearnych ćwiczeń Francji w Polsce to tektoniczna zmiana w architekturze bezpieczeństwa europejskiego. Obserwujemy próbę stworzenia „Europejskiego tarczy nuklearnej”, która byłaby autonomiczna wobec woli Waszyngtonu. Dla Macrona to sposób na ugruntowanie pozycji Francji jako głównej potęgi militarnej UE, a dla Tuska – ubezpieczenie na wypadek ewentualnego izolacjonizmu USA. Rozmieszczenie, czy nawet tymczasowa obecność myśliwców Rafale z komponentami jądrowymi na polskich lotniskach, zostanie odebrane przez Moskwę jako bezpośrednie naruszenie ducha Aktu Stanowiącego Rosja-NATO. Jednak w 2026 roku, gdy stare porozumienia praktycznie nie obowiązują, krok ten wygląda na przygotowanie do długofalowej konfrontacji pozycyjnej. Polska zmienia się z „państwa przyfrontowego” w kluczowy hub nuklearny Europy Wschodniej, co drastycznie podnosi stawkę w każdym konflikcie regionalnym.

Uderzenie w tętnicę: Drony zaatakowały kluczową stację rurociągu „Przyjaźń” w obwodzie samarskim

przez

W nocy na 21 kwietnia obwód samarski stał się celem nalotu ukraińskich dronów. Według oficjalnego oświadczenia gubernatora regionu, Wiaczesława Fedoryszczewa, celem był „obiekt przemysłowy”. Jednak według zasobów monitorujących i źródeł branżowych, uderzenie trafiło w strategicznie ważną Liniową Produkcyjno-Dyspozytorską Stację (LPDS) „Samara”. Szczegóły incydentu: Oficjalne czynniki nie precyzują charakteru uszkodzeń, jednak atak na stację dyspozytorską tej klasy jest w stanie sparaliżować przesył ropy na całą dobę lub dłużej, tworząc logistyczne „korki” w całym systemie rurociągów. Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Atak na LPDS „Samara” to nie tylko kolejny nalot na strefę przemysłową, ale punktowe uderzenie w „serce” rosyjskiej logistyki naftowej. O ile uderzenia w rafinerie ograniczają produkcję benzyny, o tyle ataki na stacje Transnieftu uderzają w samą możliwość eksportu surowej ropy. Węzeł samarski stanowi ogniwo łączące regiony wydobywcze z portami południowymi. Wyłączenie z eksploatacji aparatury dyspozytorskiej lub grup pompowych na LPDS wywołuje efekt kaskadowy: ropa zaczyna gromadzić się w systemie, co w warunkach już ograniczonego wydobycia (z powodu wcześniejszych ataków na rafinerie) stawia firmy przed trudnym wyborem — konserwacją odwiertów lub gorączkowym poszukiwaniem alternatywnych dróg transportu. W realiach 2026 roku takie incydenty zmieniają magistralne rurociągi z bezpiecznego sposobu dostawy w bezbronny cel, co nieuchronnie prowadzi do wzrostu składek ubezpieczeniowych i dyskonta na rosyjski surowiec.

Produkcyjny impas: Rosja drastycznie ogranicza wydobycie ropy – rekord od 6 lat

przez

Rosyjski sektor naftowy został zmuszony do masowego ograniczenia wydobycia. Jak informuje Reuters, powołując się na źródła branżowe, w kwietniu 2026 roku produkcja ropy w Federacji Rosyjskiej spadnie o 300–400 tysięcy baryłek dziennie w porównaniu z marcem. Będzie to najgwałtowniejszy jednorazowy spadek od czasu kryzysu wywołanego pandemią. Przyczyną wymuszonego postoju odwiertów jest paraliż infrastruktury logistycznej i przetwórczej. Czynniki blokujące strumień ropy: Łączny spadek wydobycia względem końca ubiegłego roku wyniesie około 500 tysięcy baryłek dziennie. Analitycy podkreślają, że ulokowanie takich ilości ropy na rynkach zewnętrznych w warunkach uszkodzonej logistyki portowej jest praktycznie niemożliwe. Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Rekordowe od 6 lat ograniczenie wydobycia to fizyczny skutek wojny technologicznej wymierzonej w rosyjski sektor naftowy. W przeciwieństwie do dobrowolnych kwot w ramach OPEC+, obecny spadek ma charakter niekontrolowany i wymuszony. Gdy rafinerie nie mogą przetwarzać, a porty ekspediować, ropy po prostu nie ma gdzie podziać: możliwości magazynowe są ograniczone, a konserwacja odwiertów (szczególnie w warunkach wiecznej zmarzliny) to proces kosztowny i skomplikowany technicznie, który może prowadzić do bezpowrotnej utraty części zasobów. Dla rosyjskiego budżetu oznacza to podwójne uderzenie: spadek wpływów dewizowych z eksportu surowca oraz jednoczesne zmniejszenie wpływów podatkowych z krajowego sektora paliwowego. W 2026 roku branża naftowo-gazowa przestaje być „bezpieczną przystanią” gospodarki, stając się wąskim gardłem, w którym fizyczne uszkodzenie kilku kluczowych węzłów logistycznych może doprowadzić do załamania wskaźników całych regionów wydobywczych.

Energetyczna zapora: Rosja wstrzymuje tranzyt kazachskiej ropy do Europy

przez

Kreml podjął decyzję o odcięciu głównego szlaku dostaw kazachskiej ropy do krajów Unii Europejskiej. Od 1 maja 2026 roku przesył surowca z Kazachstanu przez system rurociągów „Przyjaźń” (Drużba) zostanie całkowicie wstrzymany. Jak donosi Reuters, kazachska spółka narodowa otrzymała już stosowne powiadomienie od rosyjskiego operatora Transnieft. Krok ten zagraża bezpieczeństwu energetycznemu kluczowych europejskich konsumentów, którzy wykorzystywali kazachską ropę jako bezpośrednią alternatywę dla rosyjskich baryłek. Kto ucierpi na blokadzie tranzytu: Wstrzymanie tranzytu następuje w fazie aktywnego wzrostu zakupów: w ubiegłym roku Kazachstan wyeksportował tym szlakiem ponad 2,1 mln ton. Teraz wypracowane łańcuchy logistyczne zostaną przerwane z inicjatywy strony rosyjskiej. Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Decyzja o zablokowaniu „Przyjaźni” dla kazachskiej ropy to wykorzystanie tranzytu energetycznego jako narzędzia nacisku politycznego. Kreml demonstruje Astanie i Berlinowi, że każda próba zastąpienia rosyjskiej ropy na rynku europejskim zostanie udaremniona poprzez kontrolę nad infrastrukturą. Faktycznie Rosja pozbawia Niemcy ostatniej legalnej drogi lądowej pozyskiwania ropy innej niż rosyjska za pomocą starych, radzieckich rurociągów. Dla Kazachstanu stanowi to poważne wyzwanie: Astana będzie musiała albo szukać alternatywnych (droższych) tras przez Morze Kaspijskie i Baku, albo pójść na ustępstwa polityczne wobec Moskwy. W 2026 roku taki krok wygląda na próbę zdestabilizowania dostaw do rafinerii w Schwedt, aby sprowokować wzrost cen paliw w Niemczech i zwiększyć presję na europejską gospodarkę. Jednak w dłuższej perspektywie przyspieszy to jedynie ostateczne odejście UE od wszelkich schematów logistycznych powiązanych z terytorium FR.

Szojgu porównuje Naddniestrze do Donbasu i grozi interwencją Rosji

przez

Sekretarz Rady Bezpieczeństwa Rosji, Siergiej Szojgu, w wywiadzie dla „Komsomolskiej Prawdy” wystosował ostre ostrzeżenie pod adresem władz Mołdawii. Stwierdził, że polityka Kiszyniowa wobec nieuznawanej Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej (NRM) powiela scenariusz, który doprowadził do konfliktu w Donbasie po 2014 roku. Według Szojgu, Mołdawia przy wsparciu Ukrainy de facto ustanowiła „blokadę” regionu, tworząc sztuczne bariery dla gospodarki i codziennego życia mieszkańców. Sekretarz Rady Bezpieczeństwa oskarżył władze mołdawskie o celowe pogarszanie warunków życia w Naddniestrzu. Główne zarzuty Moskwy przedstawione przez Szojgu: Szojgu podkreślił, że Rosja nie pozostanie bezczynna w przypadku eskalacji. Otwarcie zagroził, że Moskwa podejmie „wszelkie niezbędne kroki” i wykorzysta „wszystkie dostępne metody” w celu ochrony swoich rodaków, jeśli Kiszyniów i Kijów będą kontynuować obecną politykę. Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Oświadczenie Siergieja Szojgu to bezpośredni sygnał o możliwym otwarciu „drugiego frontu” lub przynajmniej przygotowaniu legitymizacji dla interwencji wojskowej w sprawy Mołdawii. Wykorzystanie retoryki z 2014 roku i bezpośrednia analogia do Donbasu wskazują, że Kreml traktuje ochronę „obywateli Rosji” w Naddniestrzu jako priorytetową sprawę geopolityczną. Sytuację komplikuje położenie geograficzne Naddniestrza: enklawa wciśnięta między Ukrainę a Mołdawię jest całkowicie zależna od korytarzy logistycznych kontrolowanych obecnie przez strony nieprzyjazne Rosji. Dla Kiszyniowa to oświadczenie jest ultimatum. Wspomnienie o „wszystkich dostępnych metodach” w ustach wysokiego rangą funkcjonariusza wojskowego zazwyczaj sugeruje środki wykraczające poza dyplomację czy ekonomię. W realiach 2026 roku takie groźby mogą oznaczać zarówno wzmocnienie kontyngentu pokojowego, jak i bardziej zdecydowane działania mające na celu odblokowanie regionu. Stawia to pod znakiem zapytania stabilność na Bałkanach i może zmusić Rumunię oraz NATO do aktywniejszego zaangażowania się w obronę suwerenności Mołdawii.

Finansowe pikowanie: Zysk siewierstali spadł 370-krotnie w obliczu kryzysu branżowego

przez

Jeden z filarów rosyjskiego przemysłu, firma Siewierstal, odpowiadająca za jedną szóstą całej produkcji stali w kraju, odnotowała katastrofalny spadek wskaźników finansowych. Zgodnie ze sprawozdawczością MSSF za pierwszy kwartał 2026 roku, zysk netto spółki wyniósł symboliczne 57 mln rubli. Rok wcześniej wskaźnik ten przekraczał 21 mld rubli. Kluczowe wskaźniki raportu finansowego: Aby ratować płynność, zarząd spółki podjął radykalne kroki: fundusz remontowy obcięto o 15%, a nakłady inwestycyjne o 24%. Ponadto zamrożono procesy rekrutacyjne, zrezygnowano z waloryzacji płac i wstrzymano strategiczny projekt produkcji pelletu rudy żelaza w Czerepowcu. Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Krach wyników finansowych Siewierstali to diagnoza dla całego sektora metalurgii czarnej w 2026 roku. Obserwujemy efekt „burzy doskonałej”: utrata jednej trzeciej rynków eksportowych z powodu sankcji nałożyła się na paraliż popytu wewnętrznego. Wysoka stopa procentowa banku centralnego sprawiła, że budownictwo i deweloperka — główni odbiorcy stali — stali się nierentowni inwestycyjnie. Metalurgiczni giganci, którzy przez dekady byli „dojnymi krowami” budżetu, sami stają się obszarem klęski. Szczególnie niepokojące jest niemal całkowite wyczerpanie rezerw gotówkowych firmy. Spadek „poduszki bezpieczeństwa” o 96% oznacza, że gigant nie ma już miejsca na błąd ani na kolejny zewnętrzny wstrząs. Zamrożenie projektów inwestycyjnych i rezygnacja z indeksacji płac to oznaki przejścia do strategii „przetrwania za wszelką cenę”. Jeśli warunki makroekonomiczne (recesja i izolacja) nie ulegną zmianie, Siewierstal i podobne holdingi mogą stanąć przed koniecznością bezpośredniego wsparcia państwowego lub nacjonalizacji, aby zapobiec zapaści społecznej w miastach przemysłowych takich jak Czerepowiec.

Rosja sprzedała 22 tony złota, aby sfinansować deficyt budżetowy

przez

Bank Rosji przystąpił do aktywnego wykorzystywania zapasów złota w celu załatania dziury w budżecie państwa. Od początku 2026 roku regulator upłynnił 21,772 tony złota. Konieczność ta pojawiła się w obliczu krytycznego wzrostu deficytu budżetowego, który pod koniec marca osiągnął poziom 4,6 biliona rubli. Zgodnie z raportem Banku Centralnego, zapasy złota monetarnego w rezerwach zmniejszyły się o 0,7 mln uncji trojańskich, osiągając poziom 74,1 mln uncji na dzień 1 kwietnia 2026 r. Główny wolumen sprzedaży przypadł na pierwszy kwartał, kiedy dochody z ropy i gazu pozostały na niskim poziomie ze względu na presję sankcyjną i trudności logistyczne. Kluczowe wskaźniki rynku metali szlachetnych: Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Wykorzystanie zapasów złota do finansowania bieżących wydatków to „sygnał alarmowy”, wskazujący na wyczerpywanie się bardziej płynnych zasobów, takich jak rezerwy walutowe w Funduszu Dobrobytu Narodowego. Choć 22 tony stanowią jedynie niewielką część całkowitych rezerw (ok. 1%), sam fakt regularnej sprzedaży na rynku wewnętrznym świadczy o poważnym braku płynności. Budżet na rok 2026 znajduje się w pułapce: wydatki na sektor obronny i zobowiązania socjalne rosną, podczas gdy tradycyjne dochody z eksportu węglowodorów pozostają pod presją. Anomalny wzrost obrotów złotem na Giełdzie Moskiewskiej (5-krotny w rublach) wskazuje również na próbę sterylizacji nadmiaru pieniądza w obiegu oraz poszukiwanie alternatywnych sposobów tezauryzacji wewnątrz kraju. Jednak sprzedaż złota jest miarą, która nie może trwać w nieskończoność. Jeśli deficyt będzie rósł w tempie z pierwszego kwartału (ponad 1,5 bln rubli miesięcznie), państwo stanie przed wyborem: dalsze wyprzedawanie kruszcu, dewaluacja rubla lub drastyczne podniesienie podatków dla biznesu.

Szefowa największego detalisty w Rosji informuje o przejściu Rosjan na tanią żywność z powodu spadku dochodów

przez

Ekaterina Lobaczewa, prezes grupy X5 (właściciel sieci „Piatieroczka”, „Pieriekriostok” i „Cziżyk”), stwierdziła drastyczną zmianę zachowań konsumenckich w Rosji. W obliczu spadku realnych dochodów rozporządzalnych kupujący masowo przechodzą w tryb ścisłego oszczędzania, wybierając tańsze zamienniki znanych produktów. Jednym z najbardziej wymownych wskaźników stał się gwałtowny wzrost spożycia ciastek, które kupowane są niemal 2,5 raza częściej. Według Lobaczewej wynika to z faktu, że ludzie szukają tanich sposobów na poprawę humoru, zastępując drogą czekoladę i wykwintne słodycze tańszymi wypiekami. Kluczowe trendy w handlu w 2026 roku: Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Oświadczenie szefowej X5 to bezpośredni sygnał poważnej erozji siły nabywczej ludności. Przejście na „model przetrwania”, w którym ciastka zastępują czekoladę, a twarde dyskonty stają się głównym miejscem zakupów, świadczy o tym, że oficjalne dane o inflacji mogą nie w pełni oddawać rzeczywistą sytuację portfeli obywateli. Wzrost „Cziżyka” o 67% przy jednoczesnej stagnacji droższych formatów potwierdza zanikanie klasy średniej, która przesuwa się do segmentu „economy” i „ultra-economy”. Detaliści próbują dostosować się do tej rzeczywistości poprzez rozwój marek własnych i zmianę struktury oferty. Jednak „portret socjologiczny” klienta, który rysuje Lobaczewa, jest niepokojący: orientacja na rodziny wielodzietne, zmuszone do oszczędzania na wszystkim poza tym, co niezbędne, stwarza ryzyko długoterminowego spadku rentowności handlu detalicznego. W realiach 2026 roku sukces sieci handlowej zależy bezpośrednio od tego, jak skutecznie zdoła ona sprzedawać „tanie kalorie” gwałtownie ubożejącemu społeczeństwu.

Focus Keywords: sektor naftowo-gazowy, udział w PKB, uzależnienie od ropy

przez

Udział ropy i gazu w gospodarce Rosji spadł do najniższego poziomu od dziewięciu lat Marzenie Władimira Putina o „zejściu z igły naftowej” zaczyna się spełniać, choć niekoniecznie w sposób planowany. Według danych Rosstatu, udział sektora naftowo-gazowego w rosyjskim PKB wyniósł w ubiegłym roku 13%. To najniższy wynik od 2017 roku, kiedy resort zaczął publikować te statystyki. Nawet podczas pandemii w 2020 roku, gdy ceny ropy szorowały po dnie, wskaźnik ten był wyższy (14%). Spadek trwał przez cały rok: z 15,5% w pierwszym kwartale do 11,6% w czwartym. Główną przyczyną jest gwałtowne pogorszenie wyników finansowych branży. Obroty firm naftowo-gazowych spadły o 16,7%, a ich zyski załamały się o prawie dwie trzecie (63,9%). W ubiegłym roku mniej niż połowa przedsiębiorstw w sektorze (49,1%) pozostała rentowna. Czynniki hamujące rozwój branży: Co istotne, zmiana priorytetów gospodarczych widoczna jest w innych sferach: drony i bezzałogowce są obecnie kupowane nawet przez placówki niezwiązane z techniką, takie jak Moskiewska Akademia Choreografii czy przedszkola w obwodzie tiumeńskim i Kraju Permskim. W programach nauczania sterowanie dronami pozycjonuje się jako „dodatkowe zajęcia ogólnorozwojowe”. Podsumowanie analityczne Formalne „schodzenie z igły naftowej” jest w tym przypadku nie wynikiem reform strukturalnych, lecz bezpośrednim skutkiem kurczenia się dochodów kluczowej branży. Statystyczne minimum udziału w PKB odzwierciedla utratę marżowości eksportu z powodu dyskont, sankcji i drożejącej logistyki, a nie nagły rozkwit innych sektorów. Budżet na rok 2026 zderza się z nową rzeczywistością: renta surowcowa przestaje być bezwarunkową „poduszką bezpieczeństwa”. Należy jednak pamiętać o „efekcie przesiąkania”: rzeczywista zależność Rosji od węglowodorów pozostaje znacznie wyższa niż nominalne 13%. Petrodolary wciąż napędzają popyt konsumpcyjny poprzez wysokie zarobki w regionach wydobywczych oraz zamówienia rządowe, które pośrednio stymulują przemysł. Tym samym obecny spadek udziału sektora w PKB to sygnał alarmowy o kurczących się zasobach inwestycyjnych całej gospodarki, a nie triumf dywersyfikacji.