Duma Państwowa 14 maja 2026 roku powołała deputowaną Janę Lantratową na stanowisko nowego Wysokiego Komisarza Praw Człowieka w FR. Zastąpiła ona Tatjanę Moskalkową, która wyczerpała ustawowy limit sprawowania tej funkcji (dwie pięcioletnie kadencje). Kandydatura Lantratowej, zgłoszona przez frakcję „Sprawiedliwa Rosja”, została poparta przez 301 deputowanych, czterech było przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu. Tuż po głosowaniu nowa rzecznik złożyła przysięgę i oficjalnie objęła stanowisko.
Kryzys instytucjonalny: analiza odporności i ryzyk
Nominacja 37-letniej Lantratowej oznacza ostateczny demontaż klasycznej instytucji praw człowieka w Rosji i jej przekształcenie na potrzeby totalitarnej kontroli. Biografia polityczna oraz inicjatywy nowej rzecznik wykazują radykalną rozbieżność z podstawowymi międzynarodowymi zasadami ochrony praw i wolności człowieka:
- Zaplecze ideologiczne: Jako wychowanka „Młodej Gwardii Jednej Rosji” i była asystentka Witalija Milonowa, Lantratowa budowała swoją karierę na agendzie represyjnej, w tym na lobbowaniu za zakazem działalności Świadków Jehowy oraz cenzurowaniu przestrzeni informacyjnej.
- Inicjatywy dławienia wolności: Jako deputowana Lantratowa otwarcie wzywała do wprowadzenia ostrych ograniczeń, proponując zakaz zagranicznych książek dla dzieci z powodu „obcych wartości”, utworzenie specjalnego wydziału cenzury przy Ministerstwie Kultury oraz odrodzenie sowieckich rad artystycznych (chudsowietów) do ideologicznej kontroli nad kinem, muzyką i prasą.
- Militaryzacja ochrony praw: Aktywne wspieranie agresywnej wojny przeciwko Ukrainie (w tym propozycja ustanowienia w szkołach dnia rozpoczęcia inwazji oraz udział w przymusowym wywożeniu ukraińskich dzieci z terytoriów okupowanych) wskazuje, że działania aparatu rzecznika będą ukierunkowane nie na ochronę obywateli przed samowolą władzy, lecz na jej legitymizację.
Podsumowanie: Wraz z nominacją Jany Lantratowej instytucja rzecznika praw człowieka w FR ostatecznie przekształca się w dekoracyjny organ represyjny. Ochrona praw obywatelskich zostaje zastąpiona promowaniem cenzury, izolacjonizmu i ideologii państwowej, co pozbawia Rosjan ostatniego legalnego wewnętrznego instrumentu przeciwdziałania systemowym naruszeniom ich wolności.