Ciągłe przerwy w dostępie do internetu zmusiły Rosjan i przedsiębiorstwa do powrotu do gotówki. Według danych Banku Centralnego Rosji (BCR), ilość gotówki w obiegu wzrosła w marcu o 0,3 bln rubli, po wzroście o 0,2 bln w lutym. Łącznie w pierwszym kwartale 2026 r. z systemu bankowego wypłynęło pół biliona rubli.
Kluczowe przyczyny wzrostu zapotrzebowania na gotówkę:
- Awarie infrastruktury: Regulator bezpośrednio wiąże tę dynamikę z częstymi wyłączeniami mobilnego internetu, co uniemożliwia płatności bezgotówkowe i zmusza do tworzenia „rezerw gotówkowych” na bieżące wydatki.
- Przełamanie wieloletniego trendu: Zazwyczaj w pierwszym kwartale gotówka wraca do banków po wydatkach świątecznych. Obecny odpływ netto rzędu 0,1 bln rubli w skali kwartału to anomalia, odnotowana wcześniej jedynie w kryzysowym 2023 roku.
- Szczyt w marcu: Wzrost ilości gotówki w obiegu był głównym czynnikiem deficytu płynności w sektorze bankowym w zeszłym miesiącu.
Podsumowanie analityczne:
Masowy powrót do „cashu” z powodu problemów z internetem to oznaka degradacji jednego z najbardziej zaawansowanych systemów fintech na świecie i powrót do praktyk gospodarczych z lat 90.
Paraliż infrastrukturalny: Rosja przez lata przodowała w poziomie płatności bezgotówkowych. Jednak teraz cyfryzacja stała się słabym punktem. Regularne blokady internetu paraliżują terminale w sklepach i aplikacje mobilne. Dla biznesu oznacza to ryzyko wstrzymania sprzedaży, dla obywateli — niemożność zakupu podstawowych produktów. Przejście na gotówkę to naturalna reakcja obronna na utratę kontroli nad infrastrukturą płatniczą.
Uderzenie w płynność bankową: Pół biliona rubli wycofanych z banków to pieniądze, które przestały pracować w gospodarce. Banki tracą tanią płynność, co przy i tak wysokiej głównej stopie procentowej jeszcze bardziej ogranicza akcję kredytową. BCR przyznaje, że to właśnie wzrost gotówki w obiegu stał się głównym czynnikiem niedoboru płynności w sektorze bankowym w marcu.
„Szara strefa” i inflacja: Powrót do gotówki nieuchronnie prowadzi do rozrostu szarej strefy. Rozliczenia gotówkowe są trudniejsze do monitorowania, co obniża wpływy podatkowe. Ponadto, wysoka szybkość obiegu gotówki („pieniądz w ręku”) generuje dodatkowe ryzyka inflacyjne. O ile wcześniej pieniądze spoczywały na kontach, o tyle teraz stają się „gorącym” zasobem gotowym do natychmiastowego wydania.